هاری چیست و راه انتقال آن به انسان چگونه است؟

حیوانات خانگی » هاری چیست و راه انتقال آن به انسان چگونه است؟
۱۷ آذر ۱۳۹۵ چاپ
علائم بیماری هاری در انسان و حیوانات

بیماری هاری یک بیماری کشنده است که توسط ویروسی که به سیستم عصبی حمله می کند ایجاد می شود. ویروس هاری در بزاق پنهان شده و معمولا توسط گازگرفتن حیوان یا انسان آلوده به فرد سالم منتقل میشود. فرم انتقال دیگر که چندان شایع نمی‌باشد ریخته شدن بزاق آلوده بر روی زخم باز، مخاط چشم، بینی و یا دهان است. هنگامی که علائم بیماری هاری ظاهر شوند، در اکثر موارد کشنده خواهد بود.

تنها پستانداران به بیماری هاری مبتلا می‌شوند. پرندگان، ماهی‌ها، خزندگان و دوزیستان مبتلا نخواهند شد.

در بیشتر مواقع هاری در حیوانات وحشی و عمدتا در اسکانک‌ها، راکون، خفاش، کایوت و روباه رایج است. در سال‌های اخیر، در میان حیوانات خانگی، گربه‌ها بیشترین آلودگی را به ویروس هاری داشته‌اند و آن به این خاطر است که صاحبان گربه‌هایی که با محیط بیرون در ارتباط هستند آن‌ها را در برابر بیماری هاری واکسینه نمی‌کنند. این بیماری همچنین در سگ‌ها و گاوهای شیری در تعداد قابل ملاحظه‌ای رخ می‌دهد و با شیوع کمتر در اسب، بز، گوسفند، خوک و راسو تشخیص داده می‌شود.

بهبود برنامه‌ی واکسن هاری و کنترل حیوانات ولگرد در پیشگیری از این بیماری در حیوانات خانگی بسیار مؤثر است. واکسن‌های تایید شده‌ی بیماری هاری برای گربه، سگ، راسو، اسب، گاو و گوسفند موجود می‌باشد. واکسن‌های خوراکی تایید شده هم برای ایمن سازی جمعیت حیات وحش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

علائم بیماری هاری در حیوانات چیست؟

هنگامی که ویروس وارد بدن می‌شود، از طریق اعصاب به مغز مهاجرت می‌کند.  علائم بیماری هاری در سگ‌ها، گربه‌ها و راسوها ممکن است متفاوت باشد که عمدتا شامل ترس، حالت تهاجمی، ریزش بزاق از دهان، بلع سخت، گیج بودن و تلوتلو خوردن و تشنج است.

علائم بیماری هاری در حیوانات وحشی مبتلا ممکن است تنها شامل اختلالات رفتاری باشد. برای مثال حیوانی که به طور معمول فقط در شب‌ها دیده می‌شود به صورت سرگردان در طول روز دیده می‌شود. علاوه بر علائم هاری ذکر شده در سگ و گربه، اسب، گاو، گوسفند و بز ممکن است گوشه گیر شوند، به خود آسیب برسانند و یا به نور حساس شوند.

علائم بیماری هاری در انسان و حیوانات

ریسک و احتمال ابتلا به هاری در انسان چقدر است؟

واکسن هاری و برنامه کنترل حیوانات، همراه با درمان بهتر افرادی که گازگرفته شده‌اند به صورت چشمگیری تعداد مبتلایان جمعیت انسانی را در ایالات متحده کاهش داده است. تعداد اندک مبتلایان که اخیرا مشاهده شده‌اند به دلیل گازگرفته شدن توسط خفاش‌ها بوده است. تعداد کمی هم از طریق پیوند قرنیه یا ارگان/بافت از اهداکننده مبتلا دریافت کرده‌اند که بسیار نادر می‌باشند. سگ ها هنوز منبع بزرگ بیماری هاری در سایر کشورها هستند بنابراین مسافران باید از این مساله هنگامی که به خارج از ایالات متحده سفر می‌کنند آگاه باشند.

برای کنترل بیماری هاری چه کمکی می‌توانم بکنم؟

  • حیوانات خانگی خود را نزد دامپزشکتان برده تا واکسن مناسب را بر حسب منطقه‌ای که در آن هستید تزریق کند.
  • از در معرض تماس قرار گرفتن حیوان خانگیتان با سایر حیوانات جلوگیری کنید. گربه‌ها را درون منزل نگهدارید و بر سگ هایتان هنگامی که خارج از منزل هستند نظارت داشته باشید. حیوانات خانگی خود را عقیم کنید تا از تولد نوزاد ناخواسته آن‌ها و پرخاشگری در آن‌ها جلوگیری کنید.
  • غذای حیوان خود را بیرون از منزل قرار ندهید. این کار باعث جذب حیوانات وحشی و ولگرد می‌شود.
  • حیوانات وحشی نباید به عنوان حیوان خانگی نگهداری شوند. این کار نه تنها غیرقانونی است بلکه این حیوانات پتانسل مبتلا کردن صاحبان خود و سایرین را به بیماری هاری دارند.
  • حیوانات وحشی را از فاصله دور مشاهده کنید. حیوان وحشی هار ممکن است رام به نظر آید و علائم بیماری هاری را نداشته باشد ولی هرگز به آن نزدیک نشوید. به کودک خود بیاموزید که “هرگز” به حیوانات ناآشنا نزدیک نشود، حتی در مواردی که حیوان آرام به نظر می‌رسد و در ظاهر علائم بیماری هاری را ندارد.
  • در صورتی که احساس می‌کنید یک حیوان غیرمعمول به نظر می‌رسد آن را به سازمان دامپزشکی استان اطلاع دهید.
  • اگر در مناطقی هستید که خفاش زیاد دارد، منزل خود را عایق بندی کنید تا از ورود خفاش به خانه جلوگیری شود.

اگر حیوان خانگی ام کسی را گاز گرفت چکار کنم؟

  • بلافاصله به پزشک مراجعه کنید و گفته‌های او را انجام دهید.
  • با دامپزشک خود تماس بگیرید و از بروز بودن واکسن حیوان خود مطمئن شوید.
  • گاز گرفتگی را با انجمن سلامتی و کنترل حیوانات منطقه در میان بگذارید. آنها برای مدت ۱۰ روز سگ، گربه یا حیوان خانگی شما را تحت نظر خواهند داشت و در صورت عدم مشاهده علائم بیماری هاری (مرگ حیوان) آن را به شما باز می‌گردانند. (نکته از عصرعلم: توجه کنید که هر گازگرفتگی توسط حیوانات مبنی بر هار بودن حیوان نمی‌باشد. تنها آن دسته از گاز گرفتن‌ها مشکوک هستند که حیوان رفتار نامتعارف از خود بروز دهد.)
  • رفتار غیر عادی حیوان خود را بلافاصله به دامپزشکتان اطلاع دهید.

اگر حیوانی من را گاز گرفت چکار کنم؟

  • آرامش خود را حفظ کنید ولی گاز گرفتگی را نادیده نگیرید. زخم را با قدرت و با آب و صابون بشویید.
  • بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید و مساله را با وی در میان بگذارید و به گفته‌های وی عمل کنید.
  • در صورت امکان حیوانی که شما را گازگرفته به دام اندازید و یا اگر این امکان وجود ندارد رنگ و اندازه و ظاهر و … او را به خاطر بسپارید تا شناسایی کنید.
  • اگر حیوان وحشی یا ولگرد است تنها سعی کنید بدون اینکه مجددا گازگرفته شوید آن را به دام اندازید و اگر نمی‌توانید و یا اگر مجبور به کشتن حیوان شدید بدون به آسیب رساندن به سر، این کار را انجام دهید چرا که برای تشخیص و آزمایشات به سر حیوان نیاز است.

باید بدانید:

مهمترین راه انتقال هاری به انسان گاز گرفته شدن توسط حیوان هار است. بنابراین لمس و نوازش، ضربه زدن، لیس زدن پوست سالم، بوسیدن و یا هر روش دیگر، امکان انتقال هاری وجود نخواهد داشت. حتی اگر حیوانی شما را گاز گرفت، تنها در صورتی احتمال ابتلا به هاری وجود دارد که حیوان حامل ویروس هاری باشد و ویروس به سیستم عصبی و بزاق حیوان وارد شده باشد. بنابراین هر گاز گرفتگی به معنی انتقال بیماری هاری نیست با اینحال اقدامات درمانی و پیشگیرانه پس از گاز گرفته شدن و یا تخریش عمیق ضروری است. (حیوان هار حداکثر ۱۰ روز زنده خواهد ماند.)

درمان بیماری هاری چگونه است؟

درمان بیماری هاری پس از گازگرفته شدن توسط حیوان هار صورت میگیرد و شامل دوزهای گلوبولین ایمنی هاری انسانی (HRIG) می‌باشد و باید در اولین فرصت تزریق شود. دوز اول در همان لحظه و یا حداکثر در روز اول و سپس در روزهای ۳، ۷ و ۱۴ دوزهای بعدی برحسب روز اول تزریق خواهند شد. از آنجایی که حیوان هار حداکثر ۱۰ روز زنده خواهد ماند بنابراین اگر پس از ۱۰ روز حیوان زنده ماند نیازی به تزریق دوز چهارم واکسن برای فرد گزیده شده وجود ندارد و همان ۳ دز کفایت می‌کند. (زنده ماندن حیوان پس از ۱۰ روز به این معنی است که حیوان مبتلا به هاری نبوده است.)

افرادی که قبلا واکسن هاری را دریافت کرده اند در صورت گزیده شدن توسط حیوان هار باید دو دوز واکسن بوستر (تقویتی) در فاصله ۳ روز بعد از گزیده شدن دریافت کنند و نیازی به تزریق HRIG نخواهند داشت.

پی نوشت:

توجه کنید تا هنگامی که ویروس هاری وارد مغز و بزاق حیوان نشود قابلیت انتقال را نخواهد داشت. بنابراین این امکان وجود دارد که گزیده شدن توسط حیوان هار منجر به هاری نشود. پس از ورود ویروس به مغز و بزاق، حیوان حداکثر ۱۰ روز زنده خواهد ماند و به همین دلیل اگر حیوان پس از ۱۰ روز زنده ماند پس هار نبوده و دوز چهارم (روز ۱۴) لزومی ندارد ولی اگر حیوان پس از ۱۰ روز تلف شود دوز چهارم و بعضا در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، دوز پنجم نیز ضروری است.

این مطلب بر اساس آخرین تغییرات و اطلاعات در زمینه هاری و با استناد به مقالات سال ۲۰۱۰-۲۰۱۱ تهیه گردیده است.

منابع برای اطلاعات بیشتر

www.cdc.gov
www.nyhealth.gov
American Veterinary Medical Association
www.avma.org
www.worldrabiesday.org

گفتگو پیرامون هاری چیست و راه انتقال آن به انسان چگونه است؟

(منتشر شده: 142 | در انتظار تایید: 4)
ناشناس

سلام ببخشیدمن داشتم به سگ ولگرد غذا میدادم غذا از دهنش افتاد ومن اونو دوباره انداختم جلوش بعدا متوجه شدم دستم زخمی بوده ولی خراش سطحی بودوخونی هم نبود میترسم حیوان هاری داشته باشه چیکار کنم