آزمایش آنالیز اسپرم چیست و چگونه انجام میشود؟

[ آخرین بازنگری ۲۱ تیر ۱۳۹۴ ] [ نسخه چاپی ]

آزمایش مایع منی (Semen Analysis Test) میزان اسپرم تولید شده توسط مرد را اندازه گیری میکند. همچنین در این آزمایش تعداد و کیفیت اسپرم نیز قابل بررسی است. آزمایش آنالیز مایع منی یا آزمایش آنالیز اسپرم معمولا یکی از نخستین تستهایی است که کمک میکند تا مشکلات ناباروری در مردان تشخیص داده شود. به طور کلی مشکلات مربوط به مایع منی و اسپرم، در میان یک سوم از زوجهایی که به ناباروری مبتلا هستند مشاهده میشود. مواردی که در آزمایش مایع منی اندازه گیری و آنالیز میشوند به قرار زیر میباشند:

  • حجم: اندازه گیری مقدار منی خارج شده در هر انزال.
  • زمان مایع شدن: منی پس از خروج از بدن مرد حالت ژل مانند دارد و به طور معمول پس از حدود 20 دقیقه از حالت ژل به حالت مایع تغییر حالت میدهد. زمان مایع شدن، مدت زمان تبدیل منی از حالت ژل به مایع را اندازه گیری میکند.
  • شمارش اسپرم: شمارش مقدار و تعداد اسپرمها در هر میلی لیتر از منی در هر انزال.
  • شکل اسپرم: مقدار اسپرم هایی که شکل طبیعی دارند را به درصد بیان میکند.
  • تحرک اسپرم: این تست درصد اسپرم هایی را که میتوانند رو به جلو حرکت کنند را اندازه گیری میکند.
  • pH: این تست میزان اسیدی بودن (pH پایین) و یا فلیایی بودن (pH بالا) منی را اندازه گیری میکند.
  • شمارش گلبولهای سفید: به طور طبیعی نباید گلبول سفید در منی حضور داشته باشد.
  • میزان قند: اندازه گیری میزان قند موجود در منی (فروکتوز) را نشان میدهد. فروکتوز، قندی است که انرژی لازم برای فعالیت اسپرم را فراهم میکند.

ساختار میکروسکوپی اسپرم

چرا آزمایش آنالیز منی (اسپرم) انجام میشود؟

آزمایش مایع منی به چند منظور میتواند مورد استفاده قرار گیرد:

  • بررسی مشکلات تولیدمثلی در مردان و علل ناباروری زوج ها.
  • بررسی موفقیت آمیز بودن یا نبودن عمل وازکتومی.
  • بررسی موفقیت آمیز بودن یا نبودن عمل بازگشت از وازکتومی.

برای آزمایش اسپرم چه نکاتی باید رعایت شوند؟

برای این که آزمایش اسپرم در بهترین شرایط انجام شود باید از هرگونه رابطه ی جنسی طی 2 تا 5 روز قبل از آزمایش خودداری شود. این مساله کمک میکند تا شمارش اسپرم در بالاترین حالت ممکن انجام شود و نتیجه ی آزمایش قابل اعتمادتر باشد. همچنین بهتر است در صورت امکان، یک تا دو هفته قبل از آزمایش اسپرم رابطه ی جنسی داشته باشید. اگر برای مدت طولانی قبل از آزمایش، فعالیت جنسی نداشته باشید امکان کم بودن اسپرمهای فعال در آزمایش وجود دارد.

بنابراین پیشنهاد میشود حدود 5 تا 7 روز قبل از انجام آزمایش رابطه ی جنسی داشته باشید و پس از آن تا زمان آزمایش نزدیکی انجام نشود تا نتیجه ی آزمایش قابل اعتماد باشد.

همچنین در صورتی که یکی از شرایط زیر را داشته باشید احتمالا از انجام آزمایش برای شما خودداری میشود و یا نتیجه ی آزمایش قابل اعتماد نخواهد بود:

  • مصرف داروهایی نظیر سایمتیدین، هورمونهای مردانه و زنانه (تستوسترون و استروژن)، سولفاسالازین، نیتروفورانتوئین و برخی دیگر از داروهای شیمیایی.
  • مصرف کافئین، الکل، کوکائین، ماریجوآنا یا تنباکو
  • مصرف داروهای گیاهی
  • سرد شدن نمونه منی. سرد شدن باعث کاهش حرکت اسپرم ها میشود و میتواند دقت آزمایش را کاهش دهد.
  • قرار گرفتن در معرض اشعه اکس، رادیوتراپی و مواد شیمیایی نظیر حشره کش ها و یا استفاده از کاندوم های محتوی مواد تاخیری و کشنده ی اسپرم و یا گرمای زیاد.

تفسیر آزمایش منی و اسپرم

تفسیر نتایج آزمایش اسپرم و مایع منی

همانطور که گفته شد، آزمایش آنالیز منی میزان تولید منی و اسپرم را در مردان اندازه گیری میکند و همچنین کیفیت و کمیت اسپرم ها را مشخص میسازد. معمولا نتیجه ی آزمایش منی طی یک روز آماده میشود. در زیر نتایج نرمال آزمایش منی را به همراه توضیحات مشاهده میکنید.

توجه داشته باشید که این اعداد ممکن است در هر آزمایشگاه بر اساس استاندارهای تست انجام شده در آن آزمایشگاه متفاوت باشند.

حجم مایع منی

میزان طبیعی آزمایش حدودا 2 تا 5 میلی لیتر در هر انزال است و میزان کمتر و یا بیشتر از مقدار طبیعی غیرطبیعی تلقی میشود و میتواند عامل ناباروری باشد.

زمان تبدیل شدن به مایع

به طور طبیعی حدود 20 تا 30 دقیقه پس از انزال یا نمونه گیری، منی به حالت مایع تبدیل میشود و طولانی شدن زمان بیش از حد مذکور غیرطبیعی است و میتواند نشان دهنده ی وجود عفونت باشد.

شمارش اسپرم

به طور معمول در هر انزال باید بیش از 20 میلیون اسپرماتوزوآ در هر میلی لیتر از منی حضور داشته باشد که کمتر بودن میزان اسپرم از مقدار طبیعی معمولا به معنای ناباروری است. ولی کمتر بودن اسپرم از این مقدار، همیشه به معنای ناباروری و عدم امکان پدر شدن فرد نیست. چنانچه مشاهده شده است که مردانی با تعداد اسپرم کمتر از 1 میلیون، پدر شده اند. میزان طبیعی برای شمارش اسپرم در افرادی که عمل وازکتومی داشته اند 0 (صفر) است.

شکل اسپرم (مورفولوژی)

به طور طبیعی باید حداقل 30% از اسپرم ها شکلی طبیعی داشته باشند. غیرطبیعی بودن شکل اسپرم میتواند حالات مختلفی داشته باشد. ممکن است اسپرم 2 سر و یا 2 دم داشته باشد، سر باریک باشد و یا گردتر از حالت طبیعی باشد. اسپرم غیرطبیعی قادر به حرکت کردن به شکل درست نیست و یا نمیتواند به داخل تخمک نفوذ کند. البته در هر نمونه منی سالم، تعدادی اسپرم ناسالم دیده خواهند شد ولی درصد بالای اسپرم ناسالم نسبت به اسپرم سالم شرایط پدر شدن را برای فرد سخت تر میکند.

مقایسه شکل اسپرم طبیعی با اسپرمهای غیرطبیعی

تحرک اسپرم

به طور نرمال حدود 50% از اسپرم ها باید پس از گذشت 1 ساعت حرکت رو به جلو داشته باشند. برای اینکه اسپرم بتواند از محیط موکوسی سرویکس عبور کند باید قابلیت حرکت رو به جلو یا شنا کردن داشته باشد. در صورتی که درصد بالایی از اسپرمها نتوانند به درستی حرکت کنند، فرد برای پدر شدن با مشکل مواجه است.

pH منی

محدوده ی طبیعی برای pH مایع منی چیزی در حدود 7.1 (هفت و یک دهم) تا 8.0 (هشت) است. بالاتر یا پایین تر بودن pH منی از این محدوده میتواند باعث کشته شدن اسپرم شود و یا بر نحوه ی حرکت کردن آنها تاثیر سو داشته باشد.

شمارش گلبولهای سفید (WBC)

به طور طبیعی نباید هیچ گلبول سفید و یا باکتری در مایع منی وجود داشته باشد. حضور باکتری و یا تعداد زیادی از گلبولهای سفید خون میتواند از علائم وجود عفونت باشد.

برخی از شرایط خاص نیز میتوانند با کاهش تعداد اسپرم ارتباط داشته باشند. این شرایط و بیماریها شامل موارد زیر میباشند:

  • عفونت بیضه
  • واریکوسل
  • سندرم Klinefelter
  • پرتو درمانی بیضه ها
  • بیماریهایی که باعث آتروفی بیضه ها میشوند.

در نهایت اگر تعداد اسپرم کم باشد و یا درصد بالایی از آنها غیرطبیعی باشند، نیاز به انجام تستهای تکمیلی برای تایید است. این تستها شامل اندازه گیری سطوح هورمونی نظیر تستوسترون، هورمون LH، FSH یا پرولاکتین است. در برخی موارد ممکن است نمونه برداری کوچک (بایوپسی) از بافت بیضه نیاز باشد.

 توجه: اطلاعات ارائه شده در مطلب تنها جهت افزایش آگاهی شما بوده و جایگزین مراجعه به پزشک نمی باشد.

احتمالا این مطالب برای شما جالب هستند

واریکوسل چیست و درجات آن چگونه تعیین میشوند؟
سرطان پروستات چیست و چه علائمی دارد؟
سرطان بیضه چیست و چطور بیضه ها را معاینه کنیم
چرخش بیضه در کیسه بیضه چیست و چطور درمان میشود ؟
انزال زودرس (زود هنگام) چیست؟
افزایش سایز آلت، حقایقی که لازم است بدانید

گفتگو پیرامون آزمایش آنالیز اسپرم چیست و چگونه انجام میشود؟

(منتشر شده: 30 | در انتظار تایید: 3)
ناشناس

سلام تو ازمایش viability رو خط کشیدن وnormal morphology 2 هستش میشه لطف کنین و توضیح بدین ?

پاسخ دهید
ناشناس

سلام خسته نباشیدمی خواستم آزمایش اسپرم شوهرم تفسیر کنید
Sperm count قبل از ۲۵ و بعدش ۸
Motility(total قبل ۱۷ و بعد ۳۰
Slow prog قبل ۱۰ و بعد ۱۸
Non prog قبل ۷ وبعد ۱۲
Morphology 6
Round cell 10_15
Liquefaction time 20
Volume 1.7

پاسخ دهید
علی

سبام واریکوسل خفیف دارم آیا خوب میشه آیا میتونم تو نیروی انتظامی ثبت نام کنم.

پاسخ دهید
ناشناس

سلام میخواهیم بفهمیم زنم باکسی رابطه داشت چه ازمایشی بایدبگیره البته خودم سه ماه رابط زناشویی نداشتم .

پاسخ دهید
محمد

من مجرد هستم.ازفرد مجرد آزمایش اسپرم گرفته میشه؟

پاسخ دهید
ناشناس

سلام . اگر شخصی به همسر خود خیانت کنه و همسرش متوجه این موضوع بشه و حتی اثرات این عملو مثله پیداکردن منی در دستمال کاغذی رو پیدا کنه برای پیگیری از کجا باید شروع کنه و ایا با گذشت زمان تشخیصش هم از بین میره یا نه ؟مرسی

پاسخ دهید
ناشناس

باسلام وخسته نباشید.خیلی اموزنده بود.تشکر

پاسخ دهید
ناشناس

سلام.ببخشید من قبل ازدواج حدودا10سالی میشد که خودارضای میکردم والان2ساله ازدواج کردم ممکنه باعث نابااوری بشم ؟ازمایش منی هم دادم و جوابش نوشته بدون اسپرم زنده و حالا دکتر ازمایشو برام تکرار کرده،البته من وقتی رفتم برای ازمایش منی هرکاری کردم فقط1سی سی منی ازم اومد اونم به صورت شفاف،بعد حواسم نبود در قوطی حاوی منی روحدود2دیقه باز نگه داشتم. راهنمایم کنیدتو رو خدا.24سالمه.

پاسخ دهید
ح زندی

با سلام یکی از دوستان من متاهل است وتازگی به فتار زن {همسر} خودش شک کرده احساس می کند رابطه غیر مشروع دارد ومقداری اسپرم در لباس ان پیدا کرده لطفا حتمابگید چگونه می تواند ان اسپرم روی لباس را ازمایش کند تااطمینان پیداکنداناسپرم است لطفا جواب دهید

پاسخ دهید
علی

سلام علی21ساله هستم
تقریبا سه چهارسال خودارضایی میکردم یک ساله که ترک کردم،به زودی هم میخوام ازدواج کنم با یک فامیلی،میخوام بدونم برای آینده با مانع از بارداری مواجه میشم یاخیر؟چیکارکنم که بفهمم از الان؟آزمایش لازمه؟اسم آزمایش چیه؟برم پزشک چی؟چه چیزی بگم به پزشک برای آزمایشبم راحتتر بدونم

پاسخ دهید
علی

در پاسخ به علی

سلام جواب سوالمو ندادین????
سلام علی۲۱ساله هستم
تقریبا سه چهارسال خودارضایی میکردم یک ساله که ترک کردم،به زودی هم میخوام ازدواج کنم با یک فامیلی،میخوام بدونم برای آینده با مانع از بارداری مواجه میشم یاخیر؟چیکارکنم که بفهمم از الان؟آزمایش لازمه؟اسم آزمایش چیه؟برم پزشک چی؟چه چیزی بگم به پزشک برای آزمایشم راحتتر بدونم

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به علی

سلام
معمولا مشکلی ایجاد نمیشود ولی برای اطمینان به پزشک مراجعه کنید تا درخواست آزمایش اسپرم برای شما بنویسند.

پاسخ دهید
علی

در پاسخ به عصرعلم

ممنون،مرسی،
به هر پزشکی مراجعه کنم واسم مینویسه نسخه آزمایش رو؟آزمایش اسپرموگرام بگم بهش؟

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به علی

به پزشک عمومی مراجعه کنید انجام خواهد داد.

ناشناس

سلام آیا بی تحرکی اسپرم علامت خاصی هم داره که شخص متوجه آن بشه

پاسخ دهید
ح.ع

قصد دارم برای اطلاع از وضعیت جنسی خودم قبل از ازدواج آزمایش اسپرموگرام را انجام دهم. انجام این آزمایش حتما باید با درخواست پزشک باشد یا اینکه اگر به آزمایشگاه مراجعه کنم و انجام این آزمایش را درخواست کنم، آزمایشگاه این آزمایش را برای من انجام میدهد؟

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به ح.ع

سلام
آزمایشگاه بدون دستور و نسخه ی پزشک آزمایش انجام نمیدهد.

پاسخ دهید
reza

سلام ببخشید
ازمایش اسپرموگرام به چه صورت انجام میشه؟

پاسخ دهید
میلاد

باسلام ،من تنبلی تخمدان دارم و همسرم 29ملیون اسپرم داره دکتر به ما پیشنهاد ای یو ای کرده یعنی نمیشه با دارتقویتی برطرف بشه؟

پاسخ دهید
امین

آیا میتوان اسپرم رو با میکروسکپ های خونگی دید ،ممنون میشم اگه جواب بدید

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به امین

سلام
با میکروسکوپ نوری با زوم مناسب قابل دیدن است.

پاسخ دهید
سارا

با سلام

ننیجه آزمایش همسرم به این صورته : 

Liquefaction 60 

Viscosity : thick 

Semen volume : 3.6 

PH : 7.8 

sperm count: 17.25

Progressive A+B : 44.5 

Motile A + B + C : 50 

Germ cell : 0.2 

WBC : 0.3 

RBC : 0 

Morphology : 

Normal sperm : 0 

Head pathology : 100 

Rapid progressive : 3.5 

Slow progressive : 41 

None progressive : 5.5 

Head deficiency : 

Small : 3 

Round : 13 

Amorphous : 84 

ممنون میشم راهنماییم کنید که دلیل صفر بودن مورفولوژی نرمال اسپرم چی هست و راهی برای درمان داره؟؟؟؟؟؟؟ 

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به سارا

با سلام و احترام،
برای تفسیر نتیجه آزمایش باید به پزشک مراجعه کنید.

پاسخ دهید
حسین

سلام.تشکر از مطالبتون.لطفا این آزمایش رو برام تفسیر کنید و اگه توصیه و پیشنهادی دارین، ارائه فرمایید.
البته واریکوسل دو طرفه دارم
30 ساله و مجرد
با تشکر
volume 6 ml
viscosity normal
color Milky
Reaction 8
Liquefaction time 30 min
Sperm Count 110 Mill/ml
Normal Form 60%
Motility 55%
Progressive 60%
Nonprogressive 40%
R.B.C/hpf 0-1
W.B.C/hpf 0-1

پاسخ دهید
ناشناس

عالی بود…واقعا لازم و مفید بود برام….با تشکر

پاسخ دهید
احمد

تشکر از ارایه مقاله. تعداد اسپرم مساله مهمی تری هست. به طوری که اگر جهش اسپرم کمتر باشد ولی تعداد اسپمر بالا احتمال اینکه به مشکل بخورید کم هست.

پاسخ دهید
ناشناس

با سلام و سپاس به خاطر مطلب کاملتون
سوالی داشتم
به نظر شما آیا درصدها نسبی اند؟
طبق مطلب بالا، حداقل 50% تحرک مطلوب و رو به جلو برای اسپرم ها، با توجه به تعداد اسپرم ها میتواند مقادیر مختلفی داشته باشد.
مثلا 50% مردم مشهد با 50% مردم تهران برابر نیستند !
پس بهتر نبود که به جای درصد، تعداد اسپرم های فعال و پیشرو را می گفتند؟

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به ناشناس

سلام
در این موارد (موارد تحقیقاتی) نمیشه به صورت عددی چیزی را بیان کرد و باید از درصد استفاده کرد.
50% مردم مشهد با 50% مردم تهران برابر نیستند ولی 50% از جامعه ی آماری مردم مشهد میتونند با 50% از جامعه آماری مردم تهران برابر باشند. به این معنی که مثلا یک میلیون نفر (جمعیت آماری) از مردم مشهد را به صورت تصادفی با یک میلیون نفر از مردم تهران در مورد یک موضوع مقایسه کنند و نتیجه را به صورت درصدی بیان کنند.

پاسخ دهید
ناشناس

بسیار عالی بود

پاسخ دهید

مرام‌نامه‌ی ارسال دیدگاه را رعایت کرده‌ام! (»نمایش مرام‌نامه)