گیاهخوار بودن چه مزیتها و معایبی دارد؟

[ آخرین بازنگری ۹ اردیبهشت ۱۳۹۳ ] [ نسخه چاپی ]

رژیم غذایی گیاهی و یا به اصطلاح رایجتر، گیاهخواری در بین بسیاری از مردم دیده میشود و روز به روز به تعداد افرادی که صرفا از گیاهان برای تغذیه استفاده میکنند افزوده میشود. ولی آیا از مزیتها و معایب اینگونه رژیم غذایی اطلاع دارید؟

در این مطلب قصد داریم مهمترین مزیتها و ایرادات گیاهخواری را مطرح کنیم تا بتوانید تصمیم بهتری در خصوص گیاهخوار شدن و یا استفاده از محصولات دامی داشته باشید.

فواید گیاهخوار بودن چیست؟

1 کنترل بهتر وزن

الگوی غذایی افرادی که رژیم گیاهی را پیگیری میکنند نسبت به سایر افراد به گونه ای است که کمتر دچار چاقی میشوند. شاید بخشی از این، به دلیل وجود کالری کم در غذاها باشد. دلیل دیگر این است که سبزیجات عمدتا حجم زیادی دارند و زودتر باعث احساس سیری میشوند.

چاقی و اضافه وزن یکی از عوامل افزایش دهنده ی ریسک ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی، افزایش فشار خون، دیابت نوع 2 و برخی از انواع سرطانها است و تقریبا بیش از یک سوم افراد جامعه دچار چاقی هستند.

کنار گذاشتن مصرف غذاهای پر انرژی نظیر گوشت قرمز، کره و پنیرهای پرچربی باعث میشوند تا میزان کالری بدست آمده به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند.

مزیتها و معایب گیاهخواری

2 سلامت غذایی

از مزیتهای بالقوه ی گیاهخواری، ریسک کمتر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی، کمتر بودن فشار خون و احتمالا افزایش طول عمر میباشد. البته تاثیر رژیم غذایی گیاهی بر افزایش طول عمر هنوز (تا زمان نگارش این مطلب) به طور قطعی اثبات شده نیست ولی شواهدی دال بر این موضوع وجود دارد.

مهمترین دلیل سلامتی اینگونه رژیم غذایی وجود منابعی همچون پتاسیم و فیبرها در سبزیجات، میوه جات و حبوبات است. سلامت سیستم قلبی و عروقی نیز به دلیل عدم مصرف چربیهای حیوانی است که از نوع چربیهای اشباع شده میباشند.

به علاوه، سطح کلسترول در گیاهان به میزان قابل توجهی کم می باشد. کلسترول عمدتا در منابع غذایی حیوانی یافت میشود و میتواند باعث افزایش بروز بیماریهای قلبی شود. توجه به این نکته ضروری است که کلسترول به تنهایی عامل خطرناکی نیست ولی با توجه به تغییر سبک زندگی انسان و کاهش فعالیتهای فیزیکی، افزایش کلسترول میتواند خطرناک باشد.

گیاهخواری چه ایراداتی دارد؟

1 احتمال کمبود مواد مورد نیاز بدن

یک رژیم غذایی گیاهی خوب میتواند پروتئین و میزان بیشتر نیازهای اصلی بدن را تامین کند ولی ویتامین B12 یکی از ویتامینهای لازم و ضروری است که تنها در منابع غذایی جانوری نظیر گوشت قرمز، گوشت مرغ، ماهی، تخم مرغ و محصولات لبنی یافت میشود.

بنابراین افراد گیاهخوار برای تامین این ویتامین باید از محصولات لبنی و یا تخم مرغ استفاده کنند (اگر تمایلی به استفاده از گوشت ندارند) و یا از قرص های مکمل غذایی استفاده کنند که در مقایسه با منابع طبیعی (لبنیات و تخم مرغ) انتخاب مناسبی نخواهد بود.

از طرفی جبران کمبود موادی همچون کلسیم و اسید چرب امگا-3 از راه گیاهان کار ساده ای نیست و نکته ی دیگر از دست دادن فواید غذاهای دریایی برای گیاهخواران است.

کیک و شیرینی

2 تصور اشتباه از حفظ سلامت با گیاهخواری

با وجود اینکه گیاهخوار بودن از لحاظ حفظ سلامتی مزیتهایی دارد ولی صرفا فقط استفاده از گیاهان به عنوان تغذیه، ضمانت کننده ی سلامتی شما نیست و اینگونه نیست که گیاهخوار بودن به معنی سالم بودن باشد.

هنگامی گیاهخواری با واژه ی سلامتی همراه خواهد بود که انتخاب صحیح و حساب شده ای داشته باشید و نیازهای غذایی بدن خود را تامین کنید در غیر اینصورت، گیاهخوار بودن نه تنها خوب نیست، بلکه میتواند آسیبهای جدی به شما وارد کند.

رژیم گیاهی ناسالم، مانند وعده های وابسته به شکر مثل مواد غذایی که با شکر شیرین شده اند و روغنهای نباتی جامد میتوانند بدتر از مصرف گوشت قرمز باشند. سیب زمینی سرخ شده، شیرینیها و کیکها از جمله مواد غذایی در رده ی گیاهی هستند که دارای چربی های ترانس می باشند که میتوانند باعث افزایش کلسترول LDL (کلسترول بد) شوند.

به هر حال، باید توجه داشته باشید که انسان، موجودی همه چیزخوار است و بهترین رژیم غذایی برای او ترکیبی از گیاهان و غذاهای جانوری است و افراط و تفریط در هر دو رژیم غذایی (گیاهخواری مطلق و گوشتخواری مطلق) میتواند آسیبهای جبران ناپذیری را به فرد وارد سازد.

Natalie Stein – متخصص تغذیه از دانشگاه میشیگان

گرد آوری و بازگردان به فارسی: AsreElm.com

احتمالا این مطالب برای شما جالب هستند

برای تامین مواد معدنی و کلسیم، پوسته تخم مرغ بخورید!
غذاهای سرخ کرده و پرچربی باعث ضعف سیستم ایمنی میشود
چرا باید حتما صبحانه بخورید
خواص گیاه آلوئه ورا (آلوورا)
گوجه فرنگی،ضد پیری
خواص طبی و دارویی پیاز

گفتگو پیرامون گیاهخوار بودن چه مزیتها و معایبی دارد؟

(منتشر شده: 6 | در انتظار تایید: 0)
بهار رضوانی

سلام من ۱۰ ماهه که زایمان کردم ،فقط هم سلولیت دارم در ناحیه پا میخواستم بدونم اگه رژیم خام گیاه خواری داشته باشم سلولیتم از بین میرود

پاسخ دهید
مهران

باور کنید بزرگترین مشکل من هم همین هست (خطاب به نویسنده محترم)
اینکه انسان همه چیز خوار است و نه فقط گیاهخوار!
در مورد B12 هم درست فرمودید در گیاهان نیست.
یه مدت می گفتند دلیل چاقی چربی است.
سالاد بخورید لاغر شوید 🙂
بعد گفتن چربی دلیل چاقی نیست بلکه کربوهیدرات دلیل چاقیه!
بعد گفتن کالری ورودی نباید بیشتر از کالری مصرف باشه!
آقا جان، خانم محترم به اندازه بخور همه چی بخور ورزش یا پیاده روی هم بکن!
کسانیکه چاق هستند یا اضافه وزن دارند نباید سر خود رژیم بگیرند باور کنید با جونتون معامله می کنید.

پاسخ دهید
نیما نکونام

خب بنده قصد دفاع از گیاه خواری (خصوصا خام گیاه خواری) رو دارم چون فکر میکنم مطلبی که گذاشتید ایراداتی داره که قابل اغماض نیست .
در مورد ویتامین b12 باید عرض کنم که این ویتامین رو نه گیاههان میسازند و نه فقط جانوران ، بلکه باکتری های مفیدی در سیستم گوارش انسان و سایر موجودات هستند که این کار رو به خوبی انجام میدن ، این روزها ما با استفاده از مواد شیمیایی در کشاورزی باعث از دست دادن این ویتامین میشیم کما اینکه این باکتری ها همیشه در روده خود ما آماده اند تا وظیفه شونو انجام بدند ، البته اگر شرایط مهیا باشه براشون که چه بهتر … مثلا فولات یکی از مواردی هست که باعث میشه بدن انسان راحتتر b12 بسازه و این در منابع گیاهی به وفور یافت میشه . فراموش نکنید این گاو ، گوسفند یا مرغ نیستند که B12 میسازند بلکه اون باکتری هایی هستند که ما هم داریمشون فقط باید شرایط رو براشون مهیا کنیم مثلا میوه های ارگانیک بخوریم و یا به طور کلی میوه و سبزی بیشتری بخوریم .
اساسا در گیاه خوارانی که برنامه غذایی درستی دارند مشکل کمبود موادی که فرمودید ندارند حالا به عنوان منابع ریز مغذی ها و درشت مغذهایی که شما فرمودید برای کلسیم میشه تمام برگ های سبز و خصوصا پهن رو میشه خورد ، مرکبات ، بادام و … همگی کلسیم دارند و برای امگا 3 هم میتونید دانه کتان و تمام لوبیا ها و خیلی دیگه از گیاهان مصرف کنید و لازم میدونم عرض کنم مواد غذایی دریای هیچ ماده مفیدی ندارند که در طبیعت گیاهی و یا بدن انسان موجود نباشه اما مواد مضری هم دارند .
بله همونطور که فرمودید برنامه غذایی گیاه خواری مثل هر برنامه دیگه ای نیاز به دقت ، پایش و مراقبت داره . و البته در مورد غذا های مضری که معرفی کردید مثل شیرینی ها و سرخ کردنی ها بنده هم اونها رو توصیه نمیکنم ، بنده خام گیاه خواری رو توصیه میکنم که این مواد جایی در اون ندارند . اساسا توصیه میکنم هر چیز گیاهی که میخاید میل کنید بدون فرآوری باشه و اون رو همونجوری که طبیعت در اختیارتون قرار داده مصرف کنید .
خیر انسان موجودی همه چیز خوار نیست ، بلکه کاملا گیاه خواره اگر ساختمان بدن انسان رو خصوصا جاز بلع و هشم و جذبش رو مطالع بفرمایید از لحاظ زیست شناسی متوجه میشید کاملا الگوی بدن گیاه خوار ها رو داریم .
همون جور که برای سندیت علمی تون صرفا نام یک پزشک رو بردید(بدون منبع بیشتر )بنده هم نام دو پزشک رو عرض میکنم ، خانم دکتر زرین آذر و خانم دکتر راهبه شاکر حسینی (بدون منبع بیشتر 🙂 )

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به نیما نکونام

سلام
نقد بسیار خوبی بود ولی به نظر بنده خالی از اشکال نیست و لازم دیدم این نکات را متذکر شوم:
در خصوص ویتامین ب 12 فرمودید که باکتریهای سیستم گوارش انسان و سایر موجودات ساخت این ویتامین را انجام میدهند که کاملا درست است، ولی سوال اینجاست که این باکتریها به خودی خود اینکار را انجام میدهند و یا به مواد اولیه برای انجام اینکار نیاز دارند؟ اجازه بدید پاسخ این سوال را از سازمان سلامت ایالات متحده امریکا برای شما نقل کنم:
“Vitamin B12 is found naturally in a wide variety of animal foods and is added to some fortified foods. Plant foods have no vitamin B12 unless they are fortified.” (مرجع)
ترجمه ی نقل قول فوق برای سایر دوستان اینگونه است:
“ویتامین ب 12 به طور طبیعی در طیف گسترده ای از مواد غذایی جانوری و برخی از غذاهای غنی شده یافت میشود. گیاهان به هیچ وجه دارای ویتامین ب 12 نیستند مگر اینکه غنی شده باشند (نکته از مترجم: طی فرآیندهایی این ویتامین به آنها اضافه شده باشد)”.
اگر به عبارت fortified توجه کرده باشید متوجه خواهید شد که نمیتوان از طریق “خام گیاهخواری” ویتامین ب 12 را بدست آورد.
در خصوص فولات (فولاسین) باید خدمت شما عرض کنم که فرم ژنریک فولیک اسید یا همان ویتامین ب9 است و نباید آن را با ویتامین ب 12 اشتباه بگیرید و دو مقوله ی جدا از هم هستند که در اینجا مورد بحث قرار نمیگیرند. (برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص فولات رجوع شود به این منبع)
پس اساسا این جمله ی شما که فرمودید “اساسا توصیه میکنم هر چیز گیاهی که میخاید میل کنید بدون فرآوری باشه و اون رو همونجوری که طبیعت در اختیارتون قرار داده مصرف کنید” زیر سوال خواهد رفت!
نکته ی دومی که فرمودید کاملا صحیح است و در متن مطلب هم عنوان شده است (در خصوص امگا3 و کلسیم و …) ولی اینکه مواد غذایی دریایی خالی از مواد مفید هستند (و حتی مضر هستند) کاملا ناصحیح است. ممکنه مواد مغذی غذاهای دریایی از طرق دیگر قابل دریافت باشند ولی غذاهای دریایی جزو سالم ترین دسته های غذایی محسوب میشوند. از طرفی جلبکها جزو مواد غذایی دریایی محسوب میشوند که بسیار مفید هستند.
اما نکته ی انتهایی که در خصوص گیاهخوار بودن انسان فرمودید:
بر اساس علم آناتومی در تمام موجودات گیاهخوار (حیوانات غیر شکارچی) چشم در دو طرف سر قرار دارد که این مساله باعث افزایش زاویه ی دید میشود و از طرفی باعث کاهش دید سه بعدی، و از بین رفتن درک صحیح “عمق” میشود. در کنار آن در تمام موجودات شکارچی چشم ها در فاصله ی کمی نسبت به هم و در بخش جلوی صورت قرار گرفته اند تا علاوه بر دید سه بعدی، به تخمین فاصله ی شکارچی از شکار کمک کنند. این مساله علاوه بر پستانداران و خزندگان حتی در پرندگان شکارچی هم دیده میشود (جغد، عقاب، شاهین و …) با توجه به همین نکته ی ساده، انسان موجودی شکارچی است و طبیعت شکارچی بودن با گیاهخوار مطلق بودن در تضاد کامل است چرا که ساختار آناتومیکی بدن انسان ساختاری شکارچی گونه است نه غیرشکارچی. بنابراین ساختار سیستم گوارش انسان به گونه ای است که در کنار مواد غذایی جانوری که رژیم اصلی غذایی را تشکیل میدهند، قدرت کافی برای هضم و جذب مواد غذایی گیاهی را نیز داشته باشد. دلیل دیگر برای رد ادعای شما ساختار گوارش انسان است، اولین بخش از ساختار گوارش، دهان و دندان است. اگر به ساختار دندانی گیاهخواران توجه کرده باشید یا دندانهای ردیف بالا در آنها غایب است (مثل گاو و گوسفند و …) و یا فاقد دندان نیش (Canine) هستند، در حالی که انسان دارای دندان نیش (یا همان Canine _به معنی دندان گوشتخواری) در کنار دندانهای مولار و پریمولار میباشد که با الگوی گیاهخواری مطلق که فرمودید در تضاد است.
بنابراین انسان موجودی شکارچی و همه چیزخوار است که طی مرور زمان تغییراتی در رژیم غذایی آن بوجود آمده است.

پاسخ دهید
حسین

در پاسخ به عصرعلم

پس با این توصیف شما از انسان قبل از اینکه اتش کشف بشه انسانها به امر گوشتخواری مشغول بودن. البته خام خام.
شما به مصرف گوشت ادامه بده ولی خواهش میکنم راجع به این موضوع با هیچ کس بحث نکن.

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به حسین

انسان موجودی همه چیزخوار است، نه صرفا گیاهخوار و نه صرفا گوشتخوار.
اگر به قبایل بومی که هنوز در مناطق دور افتاده هستند دقت کنید شاهد خامخواری هم خواهید بود.

پاسخ دهید

مرام‌نامه‌ی ارسال دیدگاه را رعایت کرده‌ام! (»نمایش مرام‌نامه)