علل پرکاری تیروئید، علائم و درمان آن

[ آخرین بازنگری ۱۴ اسفند ۱۳۹۲ ] [ نسخه چاپی ]

پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدی یا تیروتوکسیکوز) بر اثر تولید بیش از حد هورمونهای تیرویید (T4 و T3) ایجاد میشود. در سه چهارم بیماران، این وضعیت به علت وجود یک آنتی بادی تحریک کننده تیروئید در خون رخ میدهد. این آنتی بادی نه تنها سبب افزایش ترشح هورمونهای تیروئید می شود، بلکه در بعضی موارد باعث افزایش اندازه ی غده ی تیروئید و ایجاد گواتر می گردد. این نوع پرکاری تیروئید را اصطلاحا بیماری گریوز (Graves) می نامند.

علت تولید آنتی بادی هنوز مشخص نشده است، اما دیده شده که بیماری گریوز در بعضی خانواده ها از شیوع بیشتری برخوردار است که نشان میدهد ژن خاصی مسئول این بیماری است. اینطور گفته میشود که بعضی از علل محیطی میتوانند باعث فعال شدن این ژن در افراد شده و سبب ایجاد بیماری شود. استرسهای شدید مثل طلاق یا مرگ یکی از افراد  نزدیک خانواده میتوانند نقش مهمی در ایجاد بیماری داشته باشند.

بیماری گریوز در هر سنی ممکن است رخ دهد اما بیشتر در خانمهای 40 تا 50 ساله مشاهده میشود. در 30 تا 50 درصد تمام بیماران، یک مرحله پرکاری تیروئید به مدت چندماه بروز میکند. در سایر بیماران هم چندین مرحله متوالی پرکاری تیرویید در طی چندین سال رخ میدهد.

نحوه ی پیشرفت بیماری پرکاری تیروئید

اکثر بیماران قبل از اینکه به پزشک مراجعه کنند حداقل شش ماه علائم بیماری را بروز داده اند. اما در بعضی از بیماران به ویژه در نوجوانان و جوانان، این بیماری خیلی سریع در عرض چند هفته پیشرفت میکند. تمام بیماران، همه ی علائم را نشان نخواهند داد. در افراد سالخورده، علائم بارز بیماری، به غیر از کاهش وزن، اغلب بی اشتهایی، ضعف عضلات و بی حوصلگی می باشد.

غده تیروئید

محل قرار گرفتن غده تیروئید در بدن

از سوی دیگر، این علائم در یک خانم نوجوان ممکن است بصورت افزایش انرژی خودش را نشان بدهد بطوری که این فرد نتواند برای چند لحظه هم در یک جا بی حرکت بنشیند و مدام در حرکت و جنب و جوش باشد.

علائم و نشانه های پرکاری تیروئید

یک غده تیروئید پرکار باعث افزایش سرعت واکنشهای شیمیایی در بدن میشود و ایجاد علائم و نشانه های جسمی و روحی میکند. به طور کلی یک فرد مبتلا به پرکاری تیروئید ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را داشته باشد:

کاهش وزن

تقریبا در تمام بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید، کاهش وزن مشاهده میشود که بعلت سوختن بیش از حد کالری در بدن بر اثر افزایش هورمون تیروئید می باشد. فرد در اکثر اوقات احساس گرسنگی میکند و حتی ممکن است شبها از خواب بیدار شود تا غذا بخورد. این کاهش وزن میتواند از 2 تا 35 کیلوگرم متغیر باشد ولی در بعضی افراد اشتهایشان بقدری زیاد میشود و آنقدر غذا میخورند که نه تنها وزنشان کم نمیشود بلکه دچار اضافه وزن نیز میشوند.

عرق زیاد و عدم تحمل گرما

از آنجایی که متابولیسم بدن افزایش میابد، بدن شما حرارت بیشتری تولید میکند که این حرارت را با عرق کردن نشان میدهد. فرد از بودن در مکانهای گرم احساس نا آرامی میکند.

تحریک پذیری

تحریک پذیری و زودرنجی که بر اثر پرکاری تیروئید ایجاد میشود معمولا در خانم های جوان بیشتر بروز میکند. فرد ممکن است نتواند با استرسها و فشارهایی که در اطرافش وجود دارد کنار بیاید. همچنین ممکن است نسبت به انتقادهایی که از او میشود حساسیت غیرطبیعی و بیش از حد نشان دهد و خیلی زود از کوره در برود. حتی ممکن است بدون هیچ علت واضحی گریه کند.

عدم تمرکز حواس نیز میتواند با بیماری پرکاری تیروئید مرتبط باشد.

تپش قلب

اکثر بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید، تپش قلب دارند. فرد احساس میکند که ضربان قلبش سریعتر از حالت طبیعی شده است. در پرکاری تیروئیدی شدید که مدت زیادی طول کشیده و درمان نشده باشد، بویژه در افراد سالخورده، ممکن است بی نظمی در ضربان قلب ایجاد شود که اصطلاحا به آن فیبریلاسیون دهلیزی گفته میشود. حتی ممکن است نارسایی قلبی هم رخ دهد.

از دیگر موارد و نشانه های پرکاری تیروئید میتوان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

  • تنگی نفس، بویژه هنگامی که فعالیتی انجام شود. افرادی که دچار آسم هستند ممکن است شاهد تشدید علائم آسم باشند.
  • لرزش دست ها
  • ضعف عضلات، بخصوص عضلات ران
  • تغییر در حرکات روده، به طوری که اکثر بیماران از اسهال رنج می برند
  • قاعدگی نامنظم و یا حتی گاهی اوقات عدم پریود شدن
  • اختلالات پوست، مو و ناخن، در بیماری گریوز قسمت جلوی ساق پا دچار تورم و خارش میشود. موهای بدن نازک و باریک شده و ناخن ها شکننده میشوند.
  • مشکلات چشمی شامل آبریزش شدید از چشم ها و احساسی شبیه احساس وجود شن ریزه در چشم، اختلال در بینایی و بیرون زدگی چشم از حدقه
علائم بیماری گریوز Graves

مشکلات چشمی، پوست و ناخن در بیماری گریوز (Graves)

تشخیص پرکاری تیروئید

پزشک شما ممکن است ابتدا درخواست یک آزمایش خون برای ارزیابی عملکرد تیروئید شما بکند. همچنین یک متخصص غدد درون ریز برای اینکه اطلاعات بیشتری درباره پرکاری تیروئید شما بدست بیاورد تقاضای اسکن تیروئید خواهد کرد تا نحوه ی درمان را بر اساس آن طرح ریزی کند.

درمان پرکاری تیروئید

برای درمان پرکاری تیروئید که بر اثر بیماری گریوز ایجاد شده، سه راه وجود دارد که عبارتند از:

  1. درمان دارویی
  2. درمان جراحی
  3. درمان با یُد رادیواکتیو

درمان دارویی

درمان با داروهای ضد تیروئیدی معمولا برای بیماران جوان تر که با اولین دوره پرکاری خود مواجه شده اند، مناسب تر است. شایع ترین داروی ضد تیروئیدی داروی کاربی مازول (Carbimazole) می باشد که باعث کاهش مقدار هورمونهای تیروئیدی میشود. این دارو به صورت قرصهای 5 میلی گرمی وجود دارد. بیماران باید در ابتدا روزانه 40 تا 45 میلی گرم از این دارو مصرف نمایند.

بعد از 10 تا 14 روز علائم و نشانه های بیماری شروع به بهبود میکند. درمان معمولا حدود 6 تا 18 ماه طول میکشد که بعد از آن حدود نیمی از بیماران بهبود یافته و سالم باقی می مانند. بعد از شروع درمان، پزشک متخصص هر 4 تا 6 هفته نحوه ی درمان شما را مرور خواهد کرد و مقدار دارو را کاهش خواهد داد تا به میزان 5 تا 15 میلی گرم در روز برساند.

این کاهش میزان دارو بر اساس اندازه گیری هورمونهای T3,T4 و TSH خون شما خواهد بود. بعضی از متخصصین ترجیح میدهند که در تمام طول مدت درمان روزانه 40 میلی گرم کاربی مازول تجویز نمایند. اگر برای چندین هفته این مقدار دارو مصرف شود، شما دچار کم کاری تیروئید خواهید شد و بنابر این نیاز به مصرف داروی تیروکسین هم خواهید داشت تا سطح هورمون های تیروئیدی شما در سطح طبیعی قرار گیرد.

مزایای این نوع درمان آن است که نیازی به مراجعات متعدد به پزشک و انجام آزمایشهای مکرر نخواهید داشت. این نحوه ی درمان برای بیماران دچار مشکلات چشمی بسیار مؤثر است.

نکاتی در مورد داروها

استفاده از داروی کاربی مازول ممکن است با عوارض جانبی همراه باشد. جدی ترین عوارض جانبی این دارو شامل کاهش تعداد گلبولهای سفید خون می باشد که باعث ایجاد زخم هایی در دهان و عفونتی همراه با تب بالا می شود. در صورتی که با عوارض جانبی دارو مواجه شدید مصرف دارو را قطع کرده و با پزشک خود مشورت نمایید.

داروی جایگزین برای کاربی مازول، پروپیل تیواوراسیل (Propylthiouracil) می باشد. گاهی اوقات برای درمان علائم، پزشک شما داروی پروپرانولول تجویز میکند. توجه کنید که این دارو نباید در افراد مبتلا به آسم مصرف شود.

*** توجه : ذکر نام داروها و طریقه ی مصرف آنها تنها جهت افزایش آگاهی شما آورده شده اند و جایگزین تجویز پزشک معالج نمی باشند ***

احتمالا این مطالب برای شما جالب هستند

بیماری دیابت و انواع آن

گفتگو پیرامون علل پرکاری تیروئید، علائم و درمان آن

(منتشر شده: 130 | در انتظار تایید: 2)
پریسا

مطالبتون عالیه

پاسخ دهید
اختر فرهادی

سلام
ببخشید دل درد مدام از ترویید هم میشه .ممنون
من ۱۴ سال متی مازول مصرف میکنم هیچ بهبودی هم نیافتم .
شدیدا اسید معده ام بالا است و امکان درمانش هم نیست

پاسخ دهید
اختر فرهادی

سلام
ببخشید دل درد مدام از ترویید هم میشه .ممنون

پاسخ دهید
هدی

بیماریها همشون منشاشون اعصابن

پاسخ دهید
باران

لطفا جواب منو زود میدید نگرانم
من ایران نیستم سه ماه پیش ازمایش قبل بارداری دادم tshمن ۷.۲۴۳ بود و دارو بهم دادن که ۱۰۰ بود هروز یه دونه و پنج شنبه نصف و جمعه اصلا و بعد از سه ماه ازمایش گرفتن جوابش tsh ۰.۰۶ و t4شده ۱۷ نمیدونم چکار کنم و نمیدونم هم حامله هستم یا نه اگه باشم دو هفته هست و به دکترم هم الان دسترسی ندارم

پاسخ دهید
قاسم

سلام جوانی هستم ۳۶ساله بیش ازاندازه دست راستم لرزش داره ،بعضی مواقع،احساس خودکمینی بهم دست میدهد،نوارمغزهم انجام دادم مشکلی نداشته،بهم کمک کنید ،ازلحاظ مالی هم ،،،،،،،بیکارم

پاسخ دهید
ناشناس

سلام من ۶ ماه هسته جلو گیری ندارم ۱۷ سالمه پریودم عقب می افته ازمایش دادم دکتر گفته مشکلی نداره بهداشت گفته تیرویدبالا هسته کمک کنید

پاسخ دهید
الهه ناز

سلام.دختری۱۹ساله هستم و اشتهام خیییییلی زیاده به طوری که همه تعجب میکنن چطوری با اینهمه غذا وزنم زیاد نمیشه و لاغرم.از علائم پرکاری تیروئید لرزش دست شدید دارم.شکنندگی موها و ناخون.همیشه احساس خستگی میکنم و تغییر حرکات روده رو هم دارم ولی مطمئن نیستم که این علائم برای پرکاری تیروئید هست یا نه.غیر از آزمایش خون چه راهی هست که خودم اول بفهمم این بیماری رو دارم یا نه بعد ازمایش بدم؟؟!

پاسخ دهید
جلال بابايي

سلام خسته نباشيد ممنونم از مطالب ارزشمندتون.علائمي كه اينجا نوشته خيلي مورد هاش شبيه علائم اچ آي وي هستش يه مدت مشكوك شده بودم به بيماري ايدز ولي ازمايش دادم منفي بود ،ممكن اين علائم زود رنجي و عرق دست من هم از تيروئيد باشه؟؟اگر تروئيد داشته باشه خطرناك هستش؟و باعث مرگ كه نميشه؟ ممنون ميشم جواب بدين

پاسخ دهید
ناشناس

سلام ممنون از مطالب مفیدتون من ۲۰ سالمه صورتم یهو خیلی لاغر شده هرچیم میخورم تاثیری نداره کاهش وزنم دارم هرچی میخورم زودی ضعف میکنم بعضی وقتا نصف شبم گرسنه میشم دلیلش میتونه پرکاریه تیروید باشه اگ میشه همراهیم کنید

پاسخ دهید
سمیه

سلام من پرکاری تیروئید دارم ولی نمیتونم قرص هاشو مصرف کنم ایا بغیراز قرص داروی دیگری هست

پاسخ دهید
بهار

سلام من ۱۹ سالمه.ازمایش دادم ولی دکترا میگن تیروئید نداری.ولی تمام علایم پرکاری تیروئد رو دارم.و۴۳ کیلو هستم.و چاق نمیشم.میشه کمکم کنین؟؟؟

پاسخ دهید
M

سلام من خانمی ۲۷ ساله ام مجردم خیلی احساس اضطراب و بی قراری دارم همه علائم پرکاری رو دارم آزمایش که دادم T3و T4 بالا بود ولی tsh خوب بود دکتر گفت پرکاری نداری حالا باید چه کار کنم چون خیلی دارم اذیت میشم و اضطراب منو خسته کرده دیگه کم آوردم واقعا

پاسخ دهید
حسینی

باسلام از مطالب ارزشمند شما:مدت یکسال اس ت در اثر لاغری متوجه شدم تیروئید دارم.(حدود ۱۵کیلو وزن کم کرده بودم). تا ۴۰ روز پیش دارو یعنی روزی ۵میلی متی مازول مصرف می کردم. از آن موقع تا کنون همه دارو ها را کنار گذاشتم.حدود ۴کیلو وزن از وزن طبیعی کم کردم.(tshمن۰٫۰۰۵است)t4هم۱٫۴۶و t3هم ۵٫۷۸است لطفا پاسخ دیهید وضعیت من چگونه است ضمنا از جنس مرد و ۴۹سال سن دارم و هیج علامت گذشته تیروئید یعنی لاغری و لرزش دست و غیره را ندارم.بحمدالله
قبلا از پاسخ شما تشگکر می کنم.

پاسخ دهید
رضاشهرکی

سلام.ممنون ازمطالبتون مفیدبود.فقط یه سوال دارم دخترم یک ماهشه زردی داشت ازش ازمایش کرفتن گفتن تیروییدش مشگل داره اونم فقطt4بیشترازحدزیاده میشه بگین چه مشکلاتی دربدن ایجادمیکنه ایابرااین موردم درمانی هست یانه اخه دگترش میگفت اینجورموردی تاحالانبوده

پاسخ دهید
الهام

علاوه بر تغییر در قاعدگی.ایا رشد موهای زائد در گردن هم نشانه ی مشکل تیروئد هست???لطفا جواب بدین

پاسخ دهید
شیرین

سلام ممنون بابت پست, من ۲۲ سالمه و تا شش ماهه پیش دختر بسیار خونسرد و آروم و منطقی بودم, از آخر تابستون امسال سر یک جریان پیش پا افتاده دچار اختلالات عصبی بسیار شدید شدم و تا مرز خودکشی هم رفتم, حمله های روانی ترس و اضطراب, گریه های طولانی و بی دلیل و اختلال ترس از دیوانه شدن. زاناکس و تمامی قرص های ضد افسردگی کاملا نتیجه معکوس داشت, برای ۱٫۵ ماه زندگی طبیعی نداشتم, بهرحال اون حمله ها کم کم رفتن و برگشتن من به زندگی نرمالم تا الان که اول آذر ماه هست طول کشیده, الان خوبم خدارو شکر, اما بشدت عصبی میشم, طوری که خودم از خودم میترسم, تپش قلب مرگ وار و احساس نا امیدی شدید و همینطور کینه توزی. اینا هیچکدوم صفات من نبوده و من نمیخوام اینطوری زندگی کنم, آیا با درمان تیرویید همه ی این اختلالات حل میشن؟ و دیگه برنمیگردن؟ خواهش میکنم جواب من رو بدین…

پاسخ دهید
محمدعلی

سلام آیا ریختن موی سر هم علایم پرکاری تیرویید است با تشکر

پاسخ دهید
معصومه

سلام تیروئید باعث نازایی میشه خواهشا جواب بدید تازه امروز فهمیدم تیروئید پرکار گرفتم

پاسخ دهید
لیلی

ممنون از اطلاعات جامعتان.

پاسخ دهید
فاطمه

ن سلام من تقریبا تمامی علایم رادارم ضعف غضلات دست وپا همچنین کم خوابی اما وزن من بسیار بالا رفته آیا با درمان این اضافه وزن بیست کیلویی بر طرف می شود خواهشمندم پاسخ داده شود

پاسخ دهید
علیرضا

سلام من در پاها احساس ضعف میکنم و تمام ای علایم بعلاوه سر دردرا هم اکثر مواقع دارم چکار کنم ممنون اطلاعات خوب تون

پاسخ دهید
سارا

ممنونم از اطلاعات خوبتون طلب خیر

پاسخ دهید
ناشناس

سلام، مامانم تیرویید پر کار داره،یکی از چشاش بزرگ شده، دکترش شنبه میاد، خیلی نگرانم، تا دکترش بیاد میترسم بدتر بشه، میگم اگه دوتا قرص متی مازول تو روز بخوره، خوبه؟ تا دکترش میاد،

پاسخ دهید
مهوار

دکتر متخصص دیابت در کدام بیمارستانه؟۰۹۱۲۳۹۳۶۴۵۰

پاسخ دهید
زحل

من تازه فهمیدم دخترم دچار این بیماری شده خیلی ناراحتم. نمی دانم چی می شه.

پاسخ دهید
ناشناس

در پاسخ به زحل

برای ایشان آرزوی سلامتی می کنیم

پاسخ دهید
ناشناس

سلام من تازه فهمیدم این بیماری رو دارم هیچ اطلاعی نداشتم ممنونم خیلی مفید بود

پاسخ دهید
amir

مرسی از اطلاعاتتون

پاسخ دهید
ناشناس

ممنون از اطلاعات مفیدتون

پاسخ دهید
منصورشهریاری

خیلی ممنون از اطلاعات مفیدی که میگذارید

پاسخ دهید
ناشناس

ممنون خیلی واضح و کامل بود

پاسخ دهید
مهناز

با سلام و تشکر فراوان از اطلاعات مفیدتون

پاسخ دهید
فاطمه

سلام من ازمایش پرولاکتین دادم شده 600،83 و free t3 هم4،4.
خیبی نگرانم.میشه راهنماییم کنید.پرکاری تروئید دارم؟جپرولاکتینم چرا بالاس مربوط به چیه؟

پاسخ دهید
ناشناس

در پاسخ به فاطمه

احتمال دارد کم کاری تیرویید داشته باشید حتما آزمایش بدهید

پاسخ دهید
ناشناس

سلام من 23،سالمه استرس لرزش دست و زود رنجم وزنم پايينه ازمايش دادم ولي چيزي نشون نداد ميخواستم ببينم نظر شما.چيه

پاسخ دهید
ناشناس

من دو هفتست در حال مصرف روزانه سه عدد متی مازول برای پرکاری تیروییدم هستم,همه علایمی که تو متن گفته شده بود رو داشتم,حدود ده کیلو هم وزنم کم شده بود

پاسخ دهید
ناشناس

سلام ممنون ازمطالب خوبتون

پاسخ دهید
ناشناس

با تشکر از مطالب خوب و مفید شما…..من یک سوال در این رابطه داشتم…مصرف تخم کتان برای این نوع تیروید مناسب است؟؟

پاسخ دهید
ناشناس

ممنون ازمطالب مفیدتون

پاسخ دهید
ناشناس

سلام .من امروز متوجه شد .تیروئدم پرکاره .و قندم هم بالاست.بنظرتون خطرناکه خیلی میترسم.یعنی خوب میشم

پاسخ دهید
ناشناس

در پاسخ به ناشناس

بله خطرناک است درکنار هر نوع درمانی حتما ورزش کنید .

پاسخ دهید
تنها

سلام وزن من به شدت کاهش یافته هرکاری میکنم چاق بشم. برعکس میشه. چی کار کنم توروخدا کمکم کنید 23 سالمه

پاسخ دهید
بیتا

تیروئید پرکار باعث خواب الودگی و خواب بیش از حد میشه؟؟؟؟

پاسخ دهید
بیمار پرکاری تیرویید

در پاسخ به بیتا

فکر می کنم این بیماری باعث کم خوابی شبانه و در نتیجه خستگی و گاهی احساس کوفتگی و خواب آلودگی بدون خواب رفتن کافی و متعادل میشه . و شخص ممکنه کمی در طول روز به جای شب خواب بره

پاسخ دهید
مانیا

سلام اختلال هورمونی ایا باعث قطع پریودی و چاقی بی دلیل میتونه باشه?!کمکم کنید لطفا

پاسخ دهید
ليلا

با سلام،به علت هيبر تيروييدي متي مازول مصرف كردم ولي حساست داشتم،مصرف دارو را قطع كردم،دكترم توصيه كرد جراحي كنم يا يد درماني كنم،لطفا راهنمايي كنيد

پاسخ دهید
افسون

باسلام .از مطالب خوبتون متشکرم . آیا پرکاری تیروئید ممکنه روی جنین تاثیر منفی بذاره یا منجر به سقط جنین بشه ؟

پاسخ دهید
محسن

سلام،پسر من۴/۵سالشه،بعد از انجام ازمایش،از ازمایشگاه زنگ زدند گفتند بیایید دوباره ازش خون بگیریم،گفتند یک مقدار تیروئیدش بالاست،میخواستم بدونم خطر ناکه،یا جای نگرانی داره؟لطفا راهنمایی کنید،ممنون

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به محسن

سلام
بیماری تیروئید با دارو کنترل میشود.

پاسخ دهید
ناشناس

سلام. آیا ممکنه یه دلیل پرکاری تیروئید، شخص گلو درد بگیره؟

پاسخ دهید
عصرعلم

در پاسخ به ناشناس

سلام
بزرگ شدن غده ی تیروئید میتواند با درد گلو همراه باشد.

پاسخ دهید
ستاره

سلام، وقتتون بخیر.. خیلی ممنونم از اطلاعات خوبتون

پاسخ دهید

مرام‌نامه‌ی ارسال دیدگاه را رعایت کرده‌ام! (»نمایش مرام‌نامه)