انواع بیماری هپاتیت چیست و چگونه منتقل میشود؟
بیماری هپاتیت به معنی التهاب کبد است و انواع بیماری هپاتیت عبارتند از هپاتیت A، هپاتیت B، هپاتیت C، هپاتیت D و هپاتیت E که به وسیله عامل ویروسی ایجاد میشوند.
به طور خاص، انواع بیماری هپاتیت B و C باعث بیماری به صورت مزمن در میان صدها تا میلیونها انسان میشوند و از عمدهترین دلایل ابتلا به سیروز و سرطان کبدی هستند.
دو نوع بیماری هپاتیت A و E بیشتر از طریق خوراکی و بوسیلهی خوردن آب و غذاهای آلوده به فرد منتقل میشوند. از طرفی بیشترین درصد ابتلا به هپاتیتهای C, B و D از طریق فرآوردههای خونی است.
انواع بیماری هپاتیت چگونه منتقل میشوند؟
به طور کلی بیماری هپاتیت بر حسب نوع ویروس راههای انتقال متفاوتی دارند که شامل موارد زیر میباشند:
- دریافت خون یا محصولات خونی آلوده
- آلوده بودن وسایل جراحی و یا هر وسیله ای که با خون و مایعات بدن در تماس باشد
- انتقال از مادر مبتلا به نوزاد در زمان تولد
- انتقال از طریق اعضای خانواده به کودک
- تماس جنسی غیر ایمن
- از طریق خوراکی و آب و غذای آلوده
علائم هپاتیت شامل علائم پوستی و ظاهری است
علائم بیماری هپاتیت نوع حاد عمدتا قابل تشخیص نیستند و در واقع علائمی ندارد و یا علائم بسیار محدود هستند و با اینحال در صورت بروز علائم هپاتیت احتمالا موارد زیر مشاهده میشود:
- زردی (زرد شدن رنگ پوست و چشم ها)
- تیره شدن رنگ ادرار
- خستگی بسیار زیاد (غیر معمول)
- حالت تهوع و استفراغ
- درد در ناحیه شکم
انواع بیماری هپاتیت و تشخیص آنها
همانطور که گفته شد، دانشمندان ۵ ویروس خاص که بوجود آورنده انواع بیماری هپاتیت هستند را شناسایی کردهاند و آنها را با نامهای هپاتیت A، هپاتیت بی، هپاتیت سی، هپاتیت D و هپاتیت E مشخص کردهاند. با وجود اینکه تمام آنها باعث ایجاد بیماری در کبد میشوند، ولی هرکدام با دیگری تفاوتهای مهمی دارند.
راههای انتقال هپاتیت نوع A یا هپاتیت خوراکی
این ویروس که با نام اختصاری HAV شناخته میشود در مدفوع فرد مبتلا وجود دارد و مهمترین راه انتقال آن از طریق خوردن آب و غذای آلوده است.
این ویروس از طریق تماس جنسی نیز قابل انتقال میباشد. علائم هپاتیت A در بسیاری از موارد به صورت خفیف تا ملایم است و اکثر بیماران سلامتی کامل خود را باز میابند و نسبت به این نوع ویروس تا انتهای زندگی ایمن باقی خواهند ماند. نوع شدید این عفونت، میتواند به سادگی زندگی فرد را از بین ببرد.
بیشتر افرادی که در مناطق محروم از نظر بهداشتی، و یا مناطقی که سیستم فاضلاب مناسبی ندارند به این نوع هپاتیت مبتلا میشوند. واکسن مناسب و کارآمدی برای پیشگیری وجود دارد که میتوان از آن استفاده کرد.
راههای انتقال بیماری هپاتیت نوع B
این ویروس با نام اختصاری HBV شناخته شده و از طریق تماس با فرآورده های خونی آلوده، منی و سایر مایعات بدن گسترش میابد.
HBV میتواند از طریق مادر آلوده، به جنین نیز منتقل شود. این انتقال در زمان زایمان رخ میدهد. همچنین در دوره ی نوزادی، امکان انتقال از سایر اعضای خانواده که به این بیماری مبتلا هستند به نوزاد وجود دارد.
راه دیگری که بسیار شایع است، از طریق تزریق است. در صورتی که وسایل پزشکی خوب استریل نشده باشند و آلودگی در آنها باقی مانده باشد میتوانند برای فرد بسیار خطرناک باشند. از این رو هپاتیت B نه تنها بیماران، بلکه پزشکان و پرستارانی که با فرآورده های خونی در تماس هستند را تهدید میکند.
خوشبختانه برای پیشگیری از هپاتیت B واکسنهای ایمن و کارآمدی ساخته شده است.
راههای انتقال بیماری هپاتیت نوع C
این ویروس با نام اختصاری HCV شناخته میشود و عمدهترین راه انتقال آن از طریق خون و فرآوردههای خونی است و میتواند از طریق تزریق با سرنگ آلوده و یا جراحی با وسایلی که به خوبی استریل نشده اند (به خصوص در دندانپزشکی) منتشر شود.
گرچه انتقال از طریق تماس جنسی ممکن است ولی شیوع بسیار پایینی دارد. هپاتیت سی دارای واکسن نیست.
راههای انتقال بیماری هپاتیت نوع D
این ویروس که با نام اختصاری HDV شناخته میشود، تنها در افرادی که به هپاتیت نوع B مبتلا هستند مشاهده میشود.
ترکیب این دو نوع هپاتیت میتواند بیماری بسیار جدی و خطرناکی ایجاد کند که درمان آن بسیار دشوار خواهد بود. خوشبختانه با پیشگیری از ابتلا به هپاتیت B بوسیلهی واکسیناسیون، میتوان از ابتلا به هپاتیت D نیز پیشگیری کرد.
روش های انتقال بیماری هپاتیت نوع E: هپاتیت خوراکی
HEV همانند هپاتیت نوع A از طریق آب و مواد غذایی آلوده منتقل میشود. بیماری هپاتیت E عمدهترین نوع از انواع بیماری هپاتیت در کشورهای توسعه یافته است و هر روز نیز به گسترش آن اضافه میشود. برای ویروس هپاتیت E واکسن طراحی و ساخته شده است ولی به طور عمومی منتشر نشده و در اختیار عموم قرار نگرفته است.
منابع برای مطالعه بیشتر:
- تگها: بیماری عفونی, بیماری کبد, بیماری ویروسی
مطالب پیشنهادی
5 نظر در “انواع بیماری هپاتیت چیست و چگونه منتقل میشود؟”
دادا دمت گرم خدا خیرت بده
با سلام…تماس دهانی و بوسه باعث ایجاد هپاتیت میشه؟اگه بعد مثلا یک ماهی از تماس واکسیناسیون انجام بشه چطور؟سوال دیگه اینکه اگه فرد منتقل کننده هپاتیتش حالت خاموش داشته باشه چی؟ممنونم از شما
سلام
یکی از راه های انتقال هپاتیت خون و مایعات بدن است بنابراین بوسه و تماس دهانی میتونه عامل انتقال بیماری باشه، واکسیناسیون بعد از ابتلا تاثیری نخواهد داشت.
با سلام و تشکر از مطلب شما!
من مرتب به استخر میرم و با خوندن مطلب شما کمی نگران شدم. این ویروس آ و ای که گفتین از طریق آب آلوده منتقل میشن آیا منظور یه آبی مثل آب استخر هم هست؟
سلام
هپاتیت آ و ای از طریق خوراکی منتقل میشن یعنی اگر آب استخر وارد دستگاه گوارش شما نشه مشکلی پیش نخواهد آمد، توصیه میشه از وارد کردن آب استخر داخل دهان هم جلوگیری کنید. (این کار با تمرین قابل انجام است).
از طرفی اگر تهویه آب و ضدعفونی با کلر به درستی انجام شده باشه احتمال ابتلا به بیماری بسیار پایین خواهد بود. هپاتیت آ به ندرت شدید میشه و معمولا فرد متوجه نمیشه که دچار بیماری شده و خودبخود بهبود پیدا میکنه (و در صورت بهبودی ایمنی مادام العمر خواهد داشت).
به هرحال با واکسن زدن میتونید خودتون رو از نگرانیها خلاص کنید.