تصلب شرائین(آترواسکلروز) پیشگیری تا درمان

جمع شدن کلسترول و سایر مواد چرب در دیواره سرخرگ ها که باعث باریک و تنگ شدن آنها می شود را آترواسکلروز می نامند.شیوع این بیماری با افزایش سن افزایش می یابد و تا سن ۶۰ سالگی در مردان شایعتر است هرچند بعد از این سن شانس وقوع در هر دو جنس برابر می شود.در برخی موارد مشاهده شده که عامل بیماری موروثی می باشد و ژنتیک نیز در آن دخیل می باشد ولی عمده ترین عوامل ابتلا به آن مربوط به نحوه ی زندگی،سیگار کشیدن،رژیم غذایی پرچرب و عدم تحرک کافی و همچنین اضافه وزن می باشد.

آترواسکلروز می تواند سرخرگ های هر ناحیه از بدن را تحت تاثیر قرار دهد و دلیل اصلی سکته،حمله قلبی و عدم گردش مناسب خون در پاها باشد.هنگامی که چربی هایی مثل کلسترول در داخل لایه سرخرگ ها ته نشین شوندو رسوباتی به نام پلاک آتروم (Atheroma) را ایجاد نمایند،باریک می گردند.این رسوبات عبور خون از داخل سرخرگ را محدود می نمایند.علاوه بر این،لایه ماهیچه دیواره سرخرگ قطورتر شده و سرخرگ را بیشتر مسدود می نماید.پلاکت ها(از عوامل انعقاد خون می باشند) ممکن است بر روی سطوح این توده تجمع کرده و باعث تشکیل لخته خونی ابتدایی گردند.یک لخته خون ممکن است به طور کامل سرخرگ را مسدود نماید و باعث شود عضوی که توسط این سرخرگ تغذیه می شود در معرض کمبود اکسیژن قرار گیرد.

آترواسکلروز در شمال اروپا از آسیا و آفریقا رایج تر می باشد.این حالت با افزایش سن و معمولا در خانواده های با سابقه ژنتیکی رایج تر می باشد.این حالت در کالبدشکافی در مردان جوان که بر اثر حوادثی کشته می شوند،نیز در سرخرگ های بزرگ بدنشان مشاهده شده است و بسیاری از افرادی که در میانسالی می میرند،دارای حداقل درجه ای از فرآیند آترواسکلروزی بوده اند.البته موارد بسیار نادری وجود داشته است که علائم بیماری در سنین قبل از ۴۰ تا ۵۰ سالگی مشاهده گردیده است ولی بسیاری از افراد از داشتن آترواسکلروز تا زمانی که دچار حمله قلبی یا سکته نشوند بی خبر می باشند.

هورمون زنانه استروژن به محافظت در برابر آترواسکلروز کمک می نماید به همین دلیل سهم زنان از آترواسکلروز در زمان قبل از یائسگی بسیار پایین تر از مردان می باشد.البته در ۶۰ سالگی خطر ابتلا یک زن به این بیماری همانند مردان است.البته زنانی که از درمانهای هورمونی دارای استروژن استفاده نمایند کماکان می توانند از خودشان در برابر این بیماری مراقبت نمایند.

تصلب شرائین(آترواسکلروز) پیشگیری تا درمان-atherosclerosis

دلایل ابتلا

خطر ابتلا به بیماری آترواسکلروز به طور قابل ملاحظه ای توسط میزان کلسترول خون تعیین می شود که این مقدار بسته به رژیم غذایی و عوامل ژنتیک می باشد.چون مقدار کلسترول به شدت با رژیم غذایی در ارتباط است،این بیماری در کشورهای غربی که اکثر مردم رژیم غذایی پر چرب دارند،رایج تر می باشد.بعضی نارسایی ها مانند دیابت،می تواند باعث بالا رفتن سطح کلسترول خون بدون توجه به رژیم غذایی شود.بعضی بیماری های مادرزادی مربوط به چربی(لیپید) نیز می توانند باعث افزایش چربی ها در خون گردند.

علاوه بر سطح بالای کلسترول خون ، عواملی که ابتلا به این بیماری را آسان تر می نمایند عبارتند از : سیگار کشیدن،کمبود فعالیت ورزشی مداوم،داشتن فشار خون بالا (Hypertension) و داشتن اضافه وزن به خصوص اگر تجمع چربی در اطراف کمر باشد.

علائم

معمولا هیچ نشانه ای در مراحل اولیه بیماری وجود ندارد.علائم بعدی بیماری نیز به صورت نشانه های حاصل از عدم رسیدن خون به اعضایی که توسط سرخرگ های صدمه دیده تغذیه می شده اند،می باشد.اگر سرخرگ های کرونر،که خون را به ماهیچه های قلب می رسانند،تقریبا بسته شوند،علائم می تواند شامل درد و آنژین صدری (ناحیه سینه) باشد.اگر سرخرگ کرونر بطور کامل بسته شود،ممکن است که یک حمله قلبی ناگهانی و معمولا کشنده اتفاق بیافتد.بسیاری از سکته ها به دلیل آترواسکلروز در سرخرگ هایی می باشد که خون را به مغز می رسانند.اگر آترواسکلروز بر رگ های پا تاثیر بگذارد،اولین علامت می تواند درد و انقباض عضلانی به دلیل عدم جریان خون کافی در ماهیچه های پا باشد.اگر آترواسکلروز به دلیل نارسایی های ارثی لیپیدی باشد ،رسوبات چربی ممکن است بر روی تاندون ها و یا زیر پوست به صورت برآمدگی های قابل مشاهده، خود را نشان دهد.

تشخیص

چون آترواسکلروز تا زمانی که جریان خون محدود گردد علامتی ندارد،انجام آزمایش بیماریابی قبل از پیشرفت آن و تخریب اعضای بدن بسیار مهم است.آزمایشات پزشکی مداوم و مرتب شامل بیماریابی و آزمایش برای یافتن عوامل خطرساز اصلی آترواسکلروز ، بخصوص سطوح افزایش یافته کلسترول خون، فشار خون بالا و دیابت لازم می باشد.یکی از توصیه های اخیر این می باشد که تمام بالغین هر ۵ سال یکبار حداقل بعد از سن ۲۰ سالگی ، مقدار کلسترول خون خود را اندازه گیری نمایند.اگر شما علائم آترواسکلروز را داشته باشید،پزشک ممکن است یک سری آزمایشات را برای ارزیابی میزان تخریب در سرخرگ ها و اعضایی که توسط آنها تغذیه می گردند،توصیه نماید.جریان خون در رگ های صدمه دیده می تواند توسط اسکن مافوق صوت،داپلر و یا آنژیوگرافی کرونری نمایش داده شود.اگر پزشک شما فکر می کند که سرخرگ های کرونر دچار مشکل شده اند، می توان از ECG برای نمایش فعالیت الکتریکی قلب و یا سایر تکنیک های نمایش مانند عکسبرداری و بررسی رادیونوکلئید (Radionuclide) و آنژیوگرافی و سیتی آنژیوگرافی برای بررسی رسیدن خون به قلب استفاده کند.بعضی از این آزمایشات را می توان با فعالیت شما و بررسی اینکه قلب شما وقتی که تحت فشار قرار می گیرد،به چه نحوی کار می کند، انجام داد.

درمان

بهترین درمان جلوگیری از گسترش تدریجی آترواسکلروز است.اعمال پیشگیرانه ای مانند مصرف یک رژیم غذایی کم چرب،سیگار نکشیدن،ورزش و فعالیت مداوم و نگاه داشتن (حفظ ) وزن مناسب و توصیه شده برای سن شما، وجود دارند.این اعمال باعث می شوند که خطر ابتلا به این بیماری به طور قابل ملاحظه ای زیر مقدار میانگین قرار گیرد.اگر شما مقدار کلسترول بالایی در خون خود دارید،ولی کماکان از سلامتی برخوردار هستید می توانید از یک رژیم کم چرب استفاده نمایید.شما همچنین می توانید از داروهایی که میزان کلسترول را در خون پایین می آورند استفاده نمایید.در افرادی که حمله قلبی داشته اند،تحقیقات نشان داده است که پایین آوردن سطح کلسترول خون می تواند بسیار مفید باشد حتی اگر کلسترول خون آنها در حد میانگین و عادی افراد سالم قرار داشته باشد.

اگر به آترواسکلروز مبتلا می باشید و علائم آن در شما بروز کرده است، پزشک شما ممکن است مصرف داروهایی مانند آسپرین را که خطر شکل گیری لخته خون در دیواره سرخرگ صدمه دیده را کاهش می دهد، توصیه نماید.اگر شما در معرض خطر شدید و مشکل اساسی قرار دارید ممکن است پزشک شما درمان با استفاده از جراحی مانند آنژیوپلاستی عروق کرونر (Coronary Angioplasty) را برای شما توصیه نماید که در این روش یک بالن در داخل سرخرگ باد می شود تا سرخرگ را گشاد کرده و جریان خون را بهبود بخشد.اگر جریان خون به قلب شما دچار مشکل اساسی باشد،شما می توانید تحت عمل پیوند عروق (Bypass) قرار گیرید تا جریان خون به حالت عادی باز گردد.

پیش آگهی

یک رژیم غذایی سالم و روش زندگی مناسب می تواند پیشرفت آترواسکلروز را در بسیاری از افراد کند نماید.اگر شما سابقه مشکل عضله قلب و یا سکته دارید ، می توانید خطر بوجود آمدن مشکلات بعدی را با استفاده از عوامل بازدارنده و پیشگیری دهنده موجود کاهش دهید.

منبع :

راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های قلب و عروق

انجمن پزشکی بریتانیا

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

یک نظر

  1. سلام خسته نباشید مطلب تان مفید بود اما بنده مدت کمر درد داشتم باکمر بند پاکسمن پائین کمرم را محکم بستم
    به علت فشار زیاد روی رگ پا راستم رگ پا راستم درد پیدا شده از با سن تا پاشنه پام درما نش چیست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا